موميايى ، بسيار ممتاز است و قريب به ارّجان مذكور ، رودخانه‌اى است كه آن را در قديم ، « جراحيه » و در اين زمان « ماران » گويند و آن رودخانه مىرود تا به رودخانهء كارن « 1 » . تنگ سروك ( 52 ) : نيز از جمله سيرگاههاى بهبهان است كه در سمت شمال آن واقع شده ، به مسافت نه فرسخ تقريبا ؛ و در آن تنگ است چشمه‌ها و اشجار بسيار و درختان سرو بىحدّ و شمار ؛ و در كوه آن ، اشكالى چند از سلاطين و غير ذلك بر سنگ نقر نموده‌اند ( 53 ) ؛ و قريب به آن تنگ ، قلعه‌اى است از كوه طبيعى ؛ آن را قلعهء نادرى مىنامند و بالاى آن ، آثار ابنيه و عمارات قديمه است . قلعهء گل و گلاب « 2 » : از جمله قلاع ، در كوهگيلويه است در سمت جنوب بهبهان به مسافت هشت فرسنگ ؛ و آن دو قلعه نيز ، كوه طبيعى است ؛ اطراف آنها پيوسته به كوهى نيست و درّه ما بين آن دو قلعه ، خدا آفرين است ، به طورى كه از قلّهء هر يك ، به ديگرى تير تفنگ مىرسد و آن دو قلعه ، بغايت محكم و بنهايت مستحكمند ( 54 ) و چشمه‌ها ، در آنجاها جارى است و رودخانه [ اى ] قريب به آن دو قلعه مىگذرد كه آن در اين ازمنه ، موسوم به رود « زهره » است و آن رودخانه با رودى ديگر كه نيز در بهبهان است و مسمّى به « خيرآباد » - اسم سابقش « طاب » بوده - و تا بهبهان سه فرسخ است ، مىپيوندد و يكى مىشود و مىگذرد تا بندر « هنديان » « 3 » و از آنجا به دريا ، متّصل مىگردد . تذكرة : از جمله علماى بهبهان ، مجتهد كامل و عامل ، قدوهء فضلاى جهان و زبدهء اهل ايمان ، [ 412 F ] آقا محمّد باقر بوده ؛ در سنهء يكهزار و دويست و پنج ، به بهشت جاويدان خراميده ؛ [ ديگر ] ، السيّد الجليل ، حاجى سيّد اسمعيل فاضلى است مجيل ؛ در علوم معقول و منقول ، بىنظير و عديل ؛ در سنهء يكهزار و دويست و هشتاد و اند از جهان فانى به دار باقى رفت ( 55 ) .

--> ( 1 ) . رودخانهء كارن ، بالاتر از شوشتر است و حرف سوّم كه راء مهمله باشد ، مضموم است و كارون به زيادتى و او نيز استعمال شده . ( 2 ) . گل و گلاب ، به ضمّ كاف پارسى است . ( 3 ) . بندر هنديان ، قريه‌اى است از فارس و مشهور ؛ گويند در آنجا چاهى است كه معدن كبريت است .